رئیس گروه زبان و ادبیات فارسی شورای بررسی متون در گفتگو با سایت شورا:
بومی سازی نقد و نظریۀ ادبی نیازمند پیوند میراث ادبی با ظرفیت های فلسفی است
 
دکتر مریم عاملی رضایی، رئیس گروه زبان و ادبیات فارسی شورای بررسی متون در گفتگو با سایت شورای بررسی متون و کتب علوم انسانی به معرفی و فعالیت گروه زبان و ادبیات فارسی شورای بررسی متون و همچنین نشست اخیر این گروه تحت عنوان «نسبت ادبیات و فلسفه» پرداختند و بر این نکته تاکید فرمودند که برگزاری این گونه نشست ها در دانشگاه های سراسر کشور به معرفی بیشتر شورای بررسی متون و تعامل آن با مراکز آموزشی و نهادینه سازی فرهنگ نقد در کشور کمک خواهد کرد.

چه دلایلی باعث شد که گروه زبان و ادبیات فارسی شورای بررسی متون به سمت برگزاری نشست نسبت ادبیات و فلسفه حرکت کند؟ و ظر فیت های ادبیات و زبان فارسی در پیوند با فلسفه چگونه مطرح گردید؟
نشست تخصصی نسبت ادبیات و فلسفه، برای اولین بار در کشور با همکاری شورای بررسی متون و دانشکده ادبیات دانشگاه گیلان برگزار گردید. هدف از  برگزاری این نشست، توجه به ضرورت پیوند و تعامل میراث ادبی و مکتوب با ظرفیت های فکری- فلسفی و سنت عقلانی ایرانی- اسلامی، مساله یابی، بازخوانی و بازآفرینی این پیوندها در راستای بومی سازی نقد و نظریۀ ادبی بوده است.
گروه زبان و ادبیات فارسی شورای بررسی متون با سابقه ای 17 ساله در نقد و بررسی حدود 250 متن درسي و كمك درسي دانشگاه ها، برگزاری 165 نشست تخصصی و 57 کارگاه و هم اندیشی علمی و 3 همایش در سطح ملی، پس از سال ها فعالیت علمی- تخصصی و برگزاری جلسات هم اندیشی و سخنرانی ها و سمینارهای مختلف در زمینۀ آسیب شناسی نقد و نظریه و پژوهشهای ادبی، به این نتیجه رسید که یکی از  مهمترین آسیب های پژوهشی و آموزشی رشتۀ زبان و ادبیات فارسی، غفلت از پیوند عمیق و پربار سنت فکری- فلسفی اسلامی، ایرانی با شاهکارهای ادبیات فارسی است.  در حکمت مشرقی و سنت عقلانی فیلسوفان مسلمان از ابن سینا تا ملاصدرا، بسیاری از آموزه‌های فلسفی در قالب حکایت‌های ادبی، جنبه های تاویلی و تمثیلی به خود گرفته اند و فیلسوفان برای بیان آموزه های فلسفی از شگردهای ادبی بهره برده‌اند. همچنین طرح مسائل ژرف فلسفی و کلامی در آثار شاعران و نویسندگان طراز اول فارسی در طول تاریخ ادبی ایران، پیوند شاهکارهای ادبی را با فلسفه، گریز ناپذیر ساخته است. در دورۀ معاصر، با ورود فلسفۀ مدرن و پیدایی مکتب های فلسفی و ادبی جدید، نیاز ادبیات به پیوند با سنت عقلانی- فلسفی اسلامی بیش از پیش احساس می‌شود و ادبیات امروز ایران در زمینه‌های مختلف شعر، نثر و نقد و تحلیل به بازخوانی مواریث کهن نیازمند است. این نشست تخصصی کوششی در جهت پیوند میان این دو شاخه از علوم انسانی بود تا بتوان به این دغدغه پاسخ داد که چگونه می‌توان از سنت پربار عقلانی، فلسفی ایرانی- اسلامی برای نظریه‌پردازی و نقد ادبی بهره برد‌. چگونه می توان این پیوند را تقویت کرد و از ظرفیت‌های آن برای تدوین، تحلیل و بازخوانی متون درسی استفاده کرد.
 
مهمترین دستاورد همایش و نشست نسبت ادبیات و فلسفه برای شورای بررسی متون شامل چه مواردی است؟
دستاوردهای این نشست را می توان در موارد زیر خلاصه کرد:
- پیدایش عزم ملی با پشتوانه تخصصی برای توجه به پیوند عمیق و تعاملی میان ادبیات و فلسفه، بازخوانی و واکاوی تاثیر پذیری این دو شاخه علوم انسانی از یکدیگر و گنجاندن آن در نقشه جامع علمی کشور در حوزه زبان و ادبیات فارسی
- هدفمند سازی و سوق دادن کتاب ها، مقالات، طرح های پژوهشی و رساله های دکتری رشته زبان و ادبیات فارسی به سمت بهره گیری از سنت فکری- فلسفی اسلامی
- کمک به ایجاد و خلق ظرفیت های جدید در ادبیات در پیوند با فلسفه
- مساله یابی فلسفی و رویکرد اندیشه محور در تالیف کتب درسی و کمک درسی ادبیات فارسی
- و به ویژه بهره گیری از فلسفه ایرانی - اسلامی برای خلق و بومی سازی نظریه های ادبی درچارچوب بومی سازی علوم انسانی در سند چشم انداز کشور که به عنوان دستاورد ویژۀ مطالعاتی این نشست می تواند مورد نظر قرار گیرد.
 
آیا این نشست توانسته است به تقویت گفتمان انتقادی در حوزه ادبیات کمک کند؟
این نشست که با حضورپیش کسوتان این رشته و جمعی از زبده ترین استادان زبان و ادبیات فارسی از سراسر کشور و با حضور فعال اعضای هیات علمی از حدود 15 دانشگاه و 2 پژوهشگاه علوم انسانی کشور برگزار گردید، فرصتی برای تعامل و تبادل نظر علمی دربارۀ این دغدغه و نیاز مشترک به منظور پاسخ به چالش ها و آسیب های فراروی رشتۀ زبان و ادبیات فارسی، خصوصاً در حیطۀ نقد و نظریۀ ادبی و کوشش برای رفع ابهامات و روشن ساختن شیوه ها و خلق ظرفیت هایی در زمینۀ پیوند و تعامل میان این دو شاخۀ معرفت ساز علوم انسانی است. از دستاوردهای دیگر این نشست که در راستای تقویت گفتمان انتقادی و مژده ای برای دانش پژوهان خواهد بود آن است که طرح این مساله از سوی مجامع علمی و دانشگاهی و استادان و دانشجویان چنان با استقبال مواجه شد که در گروه زبان و ادبیات فارسی شورای بررسی متون، کارگروه ویژه ای برای ادامۀ طرح این مبحث تشکیل گردید و انشالله در آیندۀ نزدیک، شاهد برپایی درس گفتارها، کارگاه ها و نشست ها یا همایش تخصصی با تشکیل حلقه ای از استادان فلسفه و ادبیات در این زمینه خواهیم بود که امیدواریم با این فعالیت ها زمینۀ ایجاد گرایش تخصصی ادبیات و فلسفه هم در آینده فراهم گردد.   

خانم دکتر، آیا ارتباطی با دانشگاه گیلان و اساتید آنجا برای همکاری بیشتر با شورا برقرار گردید؟
طرح موضوع نشست و مذاکرات اولیه در گروه زبان و ادبیات فارسی شورای بررسی متون انجام شد و در چند جلسه با حضور اعضای هیات علمی شورا و دعوت از صاحب نظران و مشاوره و تبادل نظر با آنان به بحث گذاشته شد. در این جلسات، دانشگاه گیلان به سبب ظرفیت های انسانی و فکری غنی در این موضوع، جایگاهی مناسب برای طرح مساله دانسته شد. با همکاری و همراهی صمیمانۀ جناب آقای دکتر رضی، ریاست محترم دانشگاه و جناب آقای دکتر نیکویی عضو محترم هیات علمی دانشکده ادبیات که هردو بزرگوار از اعضای فعال و با سابقۀ شورا هستند،  پایۀ اولیۀ این نشست گذاشته شد. یکی از مهمترین و با ارزش ترین دستاوردهای این نشست، شناسایی ظرفیت ها و توانایی هایی دانشگاه گیلان در برگزاری این همایش بود. اغلب سخنرانان نشست از اعضای هیات علمی دانشگاه گیلان بودند و تعامل بسیار مفید و سازنده ای میان شورا و دانشگاه گیلان برقرار گردید. حضور اعضای شورا در دانشگاه گیلان و معرفی اهداف و برنامه های شورا در این نشست، موقعیت ویژه ای برای شورا و دانشگاه گیلان بود و بی تردید برگزاری این نشست ها در دانشگاه های سراسر کشور به معرفی بیشتر شورا و تعامل آن با مراکز آموزشی و نهادینه سازی فرهنگ نقد در کشور کمک خواهد کرد.
 
خانم دکتر عاملی، چه برنامه ای برای جذب بیشتر اساتید در گروه زبان و ادبیات فارسی مدنظر دارید؟
گروه زبان و ادبیات فارسی شورا هم اکنون از 17 عضو هیات علمی پیوسته از دانشگاه های سراسر کشور تشکیل شده و با حدود 150 عضو هیات علمی وابسته به شکل داوری یا استفاده از نظریات علمی آنان در قالب سخنرانی و میز گرد همکاری دارد. انشالله در آینده ای نزدیک، کارگروه های تخصصی تشکیل می شود و از آنجا که ظرفیت جذب استادان به شکل اعضای پیوسته محدود است، در نظر داریم در قالب این کارگروه ها، اعضای وابسته را فعال تر کنیم و از همکاری و تعامل بیشتر با آنان در زمینه های مختلف استفاده کنیم.
 
   1393/4/21 10:42    تعداد بازدید :  1292


نام و نام خانوادگی :
ایمیل :
* متن کامنت :
 

خانه چاپ ارسال به دوستان نسخه متنی کوچک کردن متن بزرگ کردن متن دانلود خروجی پی دی اف خروجی میکروسافت ورد
تعداد بازدید : 1292
0/10 (تعداد آرا 0 نفر )