خبر هفته پژوهش گروه زبان‌هاي خارجي
 
گروه زبان ‌هاي خارجي شورای بررسی متون و کتب علوم انسانی، در تاریخ 29/09/97 در قالب برنامه هفته پژوهش و با عنوان «علوم انساني، نقد و اثر بخشي»، جلسه‌ای را در محل پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار کرد. 
جلسه با تلاوت آياتي چند از قرآن كريم و پخش سرود ملي ايران آغاز شد سپس دكتر محمدبيگي به عنوان دبير اجرايي مراسم ضمن عرض خوشامدگويي به اعضا و ميهمانان حاضر در جلسه برنامه‌ را به اطلاع ايشان رساندند و از دکتر كريمي‌مطهر رئیس گروه زبان‌های خارجی و دبیر شورای بررسی متون براي آغاز جلسه دعوت كردند. ايشان نيز با خوشامدگويي به ميهمانان با اشاره به اهميت اين هفته و نقش شورا و ضرورت اثربخش بودن كارها وضعيت فعلي شورا را بيان كردند.
جلسه با مراسم رونمايي و نقد از كتاب «وابي و سابي، كليدهايي براي فهم هنر و ادبيات ژاپن» اثر دكتر سيد آيت حسيني عضو محترم هیات علمی دانشگاه تهران و حضور دكتر عليرضا رضائي و دكتر علي‌گل محمدي به عنوان منتقد ادامه يافت.
‏پس از جلسه رونمایی دكتر محمدبیگی سخنرانان را يكي پس از ديگري به جايگاه دعوت كردند كه به اختصار سخناني از ايشان در ذيل بيان مي شود.
دكتر علي بيات عضو محترم هیات علمی دانشگاه تهران، از کمیتۀ تخصصی زبان و ادبیات اردو گروه زبان‌های خارجی بيان داشتند زبان اردو سرمایههای ادبی خود را در سده های پیشین از خزانهی بی‌انتهای فارسی اخذ کرده و عمارتی مستحکم بنا نهاده است. تمام قالب‌های نظم و نثر فارسی به ادبیات اردو منتقل شد و شعرا و نویسندگان اردو از آغاز، یعنی در دورهای بالغ بر هفتصد سال، شاعران و نویسندگان هندیالاصل به فارسی و به زبان مادری و ملی خویش که با نامهای، هندی، هندوی، هندستانی و بالاخره اردو شناخته میشود، آثار بسیاری خلق کردند. این عمل اخذ و اکتساب قرنها طول کشید و شاکلهی اصلی ادبیات اردو را به وجود آورد. اما با ورود کمپانی هند شرقی در قرن هفدهم میلادی به سرزمین هندوستان که تاجران انگلیسی، تاج اربابی هندوستان را بر سر نهادند، این بار زبان انگلیسی بود که آهسته آهسته جای زبان فارسی را در مراودات اداری، آموزشی و بعدها در روابط اجتماعی، سیاسی و اقتصادی از آن خود کرد. هندیها که صدها سال با فارسی تمام امورات زندگی خود را اداره کرده بودند، اینبار، انگلیسی را برگزیدند. زبان انگلیسی متاع نو بسیار با خود داشت. از جمله ادبیات جدید و انواع ادبی جدید. روشنفکران شبه قاره بسیار زود به مطالعه در چند و چون انواع ادبی انگليسی پرداختند و تلاش بسیار کردند که آنها را به جامعهی ادبی اردو در هندوستان معرفی نمایند.
ایشان ادامه داد: در اوایل قرن بیستم، بسیاری از انواع ادبی منظوم و منثور انگلیسی در بین ادیبان اردو زبان شناخته شده بود. و رمان، داستان کوتاه، سانیت و غیره به وفور توسط نویسندگان و شاعران اردو خلق شد. در اواخر قرن نوزدهم ادیبی با نام الطاف حسین متخلص به حالی(1837- 1914میلادی)، مقدمهای برای دیوان شعر خود با نام "مقدمهی شعر و شاعری" نوشت. او در این مقدمه از کاستیها و تنگناهای شعر فارسی که به ناگزیر در شعر اردو هم راه یافته بودند، سخن گفت و به همان میزان به محاسن شعر انگلیسی پرداخت. این اولین بارقهی نقد در ادبیات اردو بود. اگر چه پیش از آن، سراجالدین علیخان آرزو (1099-1169ھ.ق) در  در مجمعالنفایس و تنبیهالغافلین، اقدام به نقد آثار برخی از شاعران وادیبان کرده بود، اما کار الطاف حسین حالی، بعد آن که مختصر آشنایی با نقد ادبیات انگلیسی پیدا کرد، اهمیت خاصی در بین نقدهای ادبی اردو پیدا کرد. در اوایل قرن بیستم، بسیاری از مکتبهای ادبی و نقدهای ادبی به جامعهی ادبیات اردو معرفی شد و برخی ادیبان اردو سعی کردند با متدهای نقد غربی به نقد و بررسی آثار خلق شده اردو بپردازند. مکتبهای نقد، زیبایی شناختی، نقد روانشناختی، نقد امپرسیونیستی، نقد مارکسیستی، نقد اجتماعی همگی از جمله مکتبهای نقد ادبی غربی بودند که توسط منتقدین ادبی اردو، به جامعهی اردو معرفی شدند. سالها منتقدین ادبی تلاش میکردند با معیارها و خصوصیات این مکتبها، آثار اردو را مورد نقد قرار دهند. دکتر بیات افزود: در دورهای نویسندگان و شاعران اردو زبان سعی کردند، آثاری را با توجه به معیارهای این مکاتب نقد خلق کنند. اما از اوایل دههی هشتاد میلادی مکتبهای جدیدی در نقد اردو معرفی و شناخته شدند. مکتبهایی چون ساختگرایی، پساساختگرایی، مدرنیسم و پست مدرنیسم و غیره. اما نکته جالب توجه در این است که منتقدین ادبی اردو با تمام تلاشهایی که در معرفی مکتبهای نقد ادبی غربی انجام دادهاند، خود منتقدین بسیاری از عملکردهای خود بوجود آوردهاند و یک سؤال مهم همچنان میپرسند که آیا میشود مکتبهای نقدی که در محیط اجتماعی غرب به وجود آمده است، برای ادبیات اردو که تمام ویژگیهای موجود در آن با وجود تأثیر عمیق فرهنگ و تمدن غربی، هم مصداق پیدا کند؟ اصولاً سوال اصلی این است که این نوع نقد چه ثمری برای ادبیات اردو در پی دارد؟
پس از دکتر بیات، خانم دكتر فرزانه اعظم لطفي عضو محترم هیات علمی دانشگاه تهران به عنوان سخنران دوم به جایگاه آمدند، ایشان سخنان خویش با پرداخت به آثار نظیر اکبر آبادی یکی از سرآمدترین شاعران قرن هیجدهم میلادی هند که به زبان اردو سخن سرایی کرده است  آغاز کردند و به جنبه‌های پیچیدگی نقد و تاثیر آن از فضای اجتماعی، سیاسی، فرهنگی اقتصادی و ادبی زمان شاعر پرداختند و با بیان اینکه تحلیل و کاوش در نقد تنها با تفحص در اسلوب نگارش و تقلید از نقادان غربی امکان پذیر نیست بلکه نقد آثار شرقی با توجه به موقعیت‌های فرهنگی و زبانی و اجتماعی و سیاسی و اقتصادی  زمان خود ‌باید تحلیل شود.
وی افزود: گاهی حتی شاعران معروف هندوستان به دلیل عدم آگاهی و درک کامل از مفاهیم و اساطیر و آثار عرفانی و ادبی کلاسیک ایران به تحلیل و نقد آثاری پرداخته‌اند که گویا به جای تفهیم موضوع، پیچیدگی بیشتری به اصل اثر بخشیده‌اند. به عنوان مثال: مارهای روییده بر دوش ضحاک ظالم را به گسیوان بلند و سیاه محبوب خود تشبیه می‌کنند و چون واژه، ظالم در زبان و ادبیات اردو – هندی به معنای محبوب خوش سیماست! لذا شاعر جنوب هند که تخلصش «قدر» است این گونه در ذهن خود واژه‌های مشترک آوایی و نه به لحاظ مفهومی را اینگونه تداعی می‌کند و پیچیدگی خاص و دور از ذهن و فرهنگ ایرانی را در روایت اشعار خود به کار می بندد. ایشان در ادامه نیز به بعضی از سوء تفاهم‌های ادبی با تکیه بر آثار کلاسیک در قرن هیجدهم در آثار شاعران اردو- و هندی زبان اشاره کردند.
پس از حوزه زبان اردو، دكتر مازيار مهيمني عضو محترم هیات علمی دانشگاه بوعلی سینا به عنوان سومین سخنران گروه زبانهای خارجی از کمیتۀ تخصصی زبان و ادبیات فرانسه، گفتار خود را با عنوان «تحلیلی مسئلهشناختی از انگارۀ اثربخشی نقد» در جمع حاضران ایراد کرد.
او ضمن معرفیای اجمالی از فلسفۀ مسئله-شناسی (problématologie) تأکید ورزید که مسئلهشناسی با آسیبشناسی خلط نمیشود، بلکه فلسفهای مستقل و جامع است که در اواسط دهۀ 1980میلادی توسط میشل مهیر (M. Meyer) فیلسوف و سخندانِ بلژیکی برای گواهی بر «دنیای مسئلهوارِ امروز» ابداع شده و سپس به حوزههای بسیار متعددی از جمله نظریۀ ادبی، نظریۀبیان (rhétorique)، روان-شناسی، تئاتر، تعلیم و تربیت و ... راه یافته است.
مهیمنی با اظهار اینکه اثربخشی نقد با تأثیر کمابیش مکانیکیِ «پیام» بر «گیرنده» (مثلاً در شاکلۀ ارتباطی یاکوبسن یا نظریۀ کنشهای کلامی جان آستین) قابل مقایسه نیست، پیشنهاد کرد از نظریۀ بیانِ«مسئلهشناختی» میشل مهیر برای تحلیل این اثربخشی استفاده شود. استدلال او این بود که با الهام از مسئلهشناسی و نظریۀ بیان مهیر میتوان الگویی انتقادی را طراحی کرد که در آن، ارزش همۀ عناصر دخیل در «چرخۀ انتقادی» (ناقد، نقد، مخاطب نقد) یکسان باشد و هر سه عنصر در پیوند با یکدیگر بررسی شوند. در این بررسی، آنچه باید مورد تأکید قرار گیرد، نه کنشگری ناقد و نقد از یک سو و کنشپذیری مخاطب از سوی دیگر، بل پیش از هرچیز «مسئلهوارگی» ناقد و نقد و مخاطب است.
از نظر مهیمنی سنجش اثربخشی نقد بدون پرسش از این سه عنصر ممکن نیست و از همین رو نمیتوان با اتکا به پارادایمهای زبانگرا و متنگرای موجود، وبا تمرکزِ افراطی بر خود مادۀ انتقادی، به فهم فرآیند این اثربخشی امیدوار بود. او همچنین با توجه به مطالعاتی که در دو سال اخیر روی مسئلهشناسی میشل مهیر انجام داده است، میپندارد که پارادایم مسئلهشناختی میتواند، در کنار پارادایم انسانشناختی،به ایجاد چندصدایی در نقد ادبی ایرانی کمک کند، بی آنکه هرگز به یک رویکردِ ادبیِ «امن» با نتایجِ از پیش تعیین شده بدل گردد.
دكتر محمدرضا فخرروحاني عضو محترم هیات علمی دانشگاه قم به عنوان چهارمین سخنران گروه زبانهای خارجی در موضوع «نظری و نقدی بر ترجمه‌های آثار اسلامی به انگلیسی در ایران: راهکارها و پیشنهادات» اغاز کردند.
فخر روحانی گفت: ترجمه کردن آثار و متون اسلامی، از قرآن مجید گرفته تا کتاب‌های سودمند دینی‌ای که نوشته می‌شوند برای بالا بردن سواد دینی مخاطبان این ترجمه‌ها از اهمیت فراوانی برخوردار است. بدیهی است که انتقال، انعکاس و انتشار اندیشه‌های اسلامی هم برای مسلمانان و هم برای غیرمسلمانان ضرورتی انکار ناپذیر بوده، گستره آن از قرآن مجید، نهج‌البلاغه، صحیفه سجادیه، ادعیه، مناجات‌ها، زیارت نامه‌ها و احادیث گرفته تا تالیفاتی که بر محور متون فوق الذکر باشد را در بر می‌گیرد. علیرغم وجود چنین ضرورت غیر قابل انکاری، هنوز رشته‌ای تخصصی برای ترجمه متون و آثار اسلامی به زبان انگلیسی در هیچ دانشگاه ایرانی راه اندازی نشده است.
وی افزود گاه دیده می‌شود که برخی متون اسلامی ترجمه شده به زبان انگلیسی در ایران از ایرادات جدی برخوردار است که عدم اقبال و بی‌توجهی دلسرد کننده مخاطبان را در پی دارد. ایشان با اشاره به بعضی از این ایرادات از جمله ترجمه‌های تحت اللفظی، جمله‌های ویرایش نشده، واژه‌گزینی نامناسب برای مخاطبان، عدم توجه به ضبط اعلام با روش حرف گردانی و دقیقا مطابق تلفظ عربی فصیح، عدم درج معادل مسیحی تاریخ‌ها، پاراگراف بندی‌های غیرمناسب در متن انگلیسی و کاربرد کوته نوشت‌هایی که در زبان انگلیسی عجیب و غریب می‌نماید.
در ادامه پس از پایان اين سخنراني‌ها، ميزگردي تخصصي با عنوان «زبان، جامعه و هويت» از سوي گروه زبان‌شناسي و زبان‌هاي باستاني با سخنراني آقايان دكتر رضا كلانتري، دكتر رضا اميني، دكتر حسين قاسم‌پور مقدم و دكتر احمد رمضاني  ارائه گرديد. 
   1397/11/10 14:49    تعداد بازدید :  119


نام و نام خانوادگی :
ایمیل :
* متن کامنت :
 

خانه چاپ ارسال به دوستان نسخه متنی کوچک کردن متن بزرگ کردن متن دانلود خروجی پی دی اف خروجی میکروسافت ورد
تعداد بازدید : 119
0/10 (تعداد آرا 0 نفر )