وزیر علوم: شورای بررسی متون تبلور نهادینده شدن نقد است
متن سخنرانی دکتر غلامی؛ وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در جشنواره نقد متون و کتب علوم انسانی که در 31 آذرماه ایراد شد
دکتر غلامی؛ وزیر علوم، تحقیقات و فناوری
در جشنواره نقد متون و کتب علوم انسانی:


شورای بررسی متون تبلور نهادینده شدن نقد 
در ساختار وزارت علوم و دانشگاه ­های کشور است


 
حضور در جمع فرهیختگان علوم انسانی، فرصتی در خور است تا از مسئولان پژوهشگاه علوم انسانی و شورای بررسی متون تشکر نمایم.
در اهمیت و ضرورت نقد برای توسعه علمی تردیدی نیست؛ چون نقد و گفتگوی علمی از الزامات فرهنگ دانشگاهی است و نقش نقد علمی و انتقاد عالمانه و منصفانه در رشد علمی و توسعه فرهنگی کشور امری بدیهی است. نقد و نقادی آدابی دارد که مدارا و رواداری و تحمل نظر مخالف و ارج نهادن به مخالف مهمترین مؤلفه­های آن به شمار می­روند و تشکیل چنین مجمعی از فضلای علوم انسانی کشور فرصتی برای تثبیت و تقویت این فرهنگ و آداب مستحسن است.
همواره توجه مسئولین و به ویژه مقام معظم رهبری معطوف به ضرورت نقد و نهادینه ساختن نقد علمی بوده است و اهتمام به تأسیس شورای بررسی متون نیز با دغدغه رفع خلاء نقد و نقادی در ساختار علمی کشور صورت گرفته است. در واقع، ضرورت نقد و اهمیت تقویت رویکرد انتقادی در علوم انسانی و متون درسی، بنیان نظری سامان­دهی به نهادی با عنوان شورای بررسی متون و کتب علوم انسانی بوده است، سیاست­های وزارت علوم ترویج و توسعه گفتمان علمی و رویکرد انتقادی در جامعه علمی و به ویژه در حوزه علوم انسانی است و از هیچ اقدامی در جهت تقویت مراکز علمی و دانشگاهی علوم انسانی که رویکرد انتقادی دارند مضایقه نخواهد کرد زیرا چشم­انداز وزارت علوم نسبت به توسعه علمی کشور از طریق تقویت رویکرد انتقادی در علوم انسانی کشور تأمین می­گردد.
علوم انسانی بسترساز رشد و توسعة علمی جامعه است و این بسترسازی در قالب هر چهار رکن اصلی دانشگاه قابل طرح است:
-      دانشجویان و نیروی انسانی مورد نیاز جامعه که دانشگاه­ها تربیت می­کنند.
-      کتاب و نشریات و مجلات و مقالات که در حوزه علوم انسانی تولید می شود.
-      استادان علوم انسانی که متولی تربیت دانشجو و تولید مقالات و نشریات علمی هستند.
-      برنامه‌ریزی درسی و سرفصل‌های درسی که بر اساس نیاز جامعه به تولیدات علمی و نیروهای انسانی متخصص صورت می­گیرد.
تشکیل شورای بررسی متون و فعالیت 22 ساله آن تبلوری از فرایند نهادینگی نقد و نقادی در ساختار رسمی وزارت علوم و تحقیقات و فناوری و در سطح تک تک دانشگاه­های کشور بوده است. این امر از طریق جلب همکاری استادان حوزه و دانشگاه و محققان و صاحبنظران حوزه مختلف علوم انسانی صورت گرفته است. یعنی بیش از 2000 نفر از استادان دانشگاه در گستره جغرافیایی دانشگاه­های سراسر ایران برای توسعة فرهنگ نقد علمی در دانشگاه­های کشور سازمان­دهی و به کار گرفته شده­اند. نیروهای فرهیخته دانشگاهی و حوزوی که در این سازمان گسترده سازماندهی شده­اند، نماد شبکه نخبگانی کشور به شمار می­روند.
پس جایگاه خطیر و رسالت ارزشمند شورای بررسی متون در چارچوب نظام آموزش عالی کشور نباید از چشم تیزبین مسئولین و سیاستگذاران علمی و فرهنگی کشور دور بماند. یعنی بایستی با نظر واقع­بینانه­تری به توانایی و کارآمدی و مسائل و مشکلات و آثار و پیامدهای رویکرد انتقادی این شورا نگریست و در جهت اثربخشی بیشتر فعالیت­های آن گام برداشت.
هیچ مرکز علمی به اندازۀ شورای بررسی متون در امر شناسایی، نقد و تنقیح متون درسی و دانشگاهی فعالیت نداشته­است، بنابراین ما باید این شورای مهم را به عنوان یک نهاد رسمی در ساختار نظام علمی و پژوهشی کشور بیش از پیش تقویت، تجهیز و تثبیت کنیم تا به موازات تحول در دانشگاه­های کشور، در منابع درسی و دانشگاهی نیز تعالی روشی و علمی و محتوایی لازم صورت پذیرد.
برگزاری جشنواره نکوداشت فعالیت 22 ساله شورا و همایش نقد متون و پنل­های تخصصی آن نمود عینی اثربخشی و خروجی محوری شورای بررسی متون است که در طول فعالیت علمی و انتقادی خود توانسته است نقش مؤثری در توسعة گفتمان انتقادی ایفا کند.
برخی از مهم­ترین اولویت‌های شورای بررسی متون به شرح زیر است.
-      نقد عالمانه و منصفانه کتاب­های درسی معیار مهمی برای سنجش اثربخشی و کارآمدی فعالیت شورا ست.
-      بررسی نوآوری: نوآوری در متون دانشگاهی علوم انسانی نیز مطابق با نیازهای ملی و بومی کشور یک ارزش است.
-      توجه و تمرکز بر فرهنگ ملی و هویت دینی و رفع نیازهای بومی کشور هم مهم است. چرا که علوم انسانی در تقویت هویت ملی و دینی و رفع نیازها و کمبودهای جامعه مسئولیت دارد. در کانون فعالیت علمی حوزه علوم انسانی است که می­توان هویت ملی را تقویت کرد.
-      مرجعیت علمی مؤسسات علمی و نخبگان علوم انسانی به عنوان مراجع ذی­صلاح تصمیم­گیری و سیاستگذاری در مورد علوم انسانی از طریق نقد آثار آن تأمین می­گردد.
-      نقش آفرینی بنیادین علوم انسانی در سیاستگذاری­های کلان و برنامه­ریزی­های ملی هم مستلزم نقد مستمر آثار علوم انسانی است.
-       توسعه پژوهش­های مسئله­محور و تقویت علوم انسانی کاربردی نیز از طریق نقد امکان پذیر است.
-       همکاری و تقویت نقش انجمن­های علمی و تخصصی علوم انسانی به منظور نقش آفرینی بیشتر فارغ التحصیلان علوم انسانی نیز لازم است.
-       فرهنگ­سازی و تبیین اهمیت و کارآیی و کارآمدی و توانایی علوم انسانی در توسعۀ کشور، حفظ استقلال و حراست از هویت ملی را در بستر رویکرد انتقادی می­توان تأمین کرد.
-       ظرفیت­سازی: بالا بردن اثربخشی علوم انسانی کشور در حل مسائل جامعه در گروه رویکرد انتقادی علوم انسانی است.
-       تقویت رویکرد بومی­سازی: تکیه بر مسئله­محوری در علوم انسانی و همساز کردن نظام آموزشی و پژوهشی با مشکلات ملموس جامعه، منطبق کردن محتوای منابع، متون و برنامه­های درسی علوم انسانی با ارزش­های ملی هم در این بستر صورت می­گیرد. 

1396/10/14


نام و نام خانوادگی :
ایمیل :
* متن کامنت :
 

خانه چاپ ارسال به دوستان نسخه متنی کوچک کردن متن بزرگ کردن متن دانلود خروجی پی دی اف خروجی میکروسافت ورد
تعداد بازدید : 206
0/10 (تعداد آرا 0 نفر )