گزارش پنل تخصصی گروه هنر در حوزه موسیقی
پنل تخصصی گروه هنر در حوزه موسیقی به مناسبت هفته پژوهش با دو موضوع موسیقی سنتی و سنت های موسیقی درون آن، موسیقی کردها در استان های کردستان، کرمانشاه و کردهای خراسان شمالی، اجرای موسیقی خراسان شمالی، در پژوهشگاه علوم انسانی اجرا شد.
گزارش پنل تخصصی گروه هنر در حوزه­ی موسیقی به مناسبت هفته پژوهش

"موسیقی سنتی و سنت­ های موسیقی درون آن"
"موسیقی کردها در استان­ های کردستان، کرمانشاه و کردهای خراسان شمالی"
"اجرای موسیقی خراسان شمالی"
 
چهل و یکمین جلسه­  گروه در قالب پنل تخصصی گروه هنر شورای بررسی متون و کتب علوم انسانی به مناسبت هفتة پژوهش در روز پنج­شنبه مورخة 29/9/1397 با محوریت علوم انسانی، نقد و اثربخشی در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار گردید. در این نشست که حضور و مشارکت اعضای محترم گروه هنر وعلاقه­ مندان به این حوزه را به همراه داشت، دکتر محسن نفر از اساتید برجسته­ موسیقی سنتی درباره­ "موسیقی سنتی و سنت­ های درون آن" دکتر محمدعلی مرآتی، دکترای اتنوموزیکولوژی درباره­ "موسیقی کردها در استان­ های غرب کشور و خراسان شمالی" به ایراد سخنرانی پرداختند. در پایان نیز موسیقی خراسان شمالی توسط استاد بخشی محمد نادر آهنگر بیک نواخته شد.
در ذیل خلاصه­ ای از دو موضوع طرح شده در سخنرانی­ ها را ملاحظه می­ نمایید.
1-  موسیقی سنتی و سنت­ های موسیقی درون آن " عنوان سخنرانی دکتر محسن نفر در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی به مناسبت هفته پژوهش بود که در آن ضمن تبیین معنای واژ­ه­ سنت و همچنین تشریح آن در دین و شریعت اسلام و این­که در تاریخ چند هزار ساله­ ایران زمین قبل از مهاجرت و اسکان قوم آریایی، از دوره­ پیشدادیان، کیانیان، مادها و... تا بعد از جایگیر شدن این قوم در فلات ایران و دوره­ های سلوکیان، اشکانیان، هخامنشی، ساسانی و سپس اسلامی، موسیقی در ایران زمین سنتی پیوسته و دیرینه بوده است و همه­ اقوام گوناگون از فارس، کرد، لر، بلوچ، آذری، گیلکی، طبری، خوزی، خراسانی و سایر اقوام مهاجر، از سنت موسیقی بهره­مند و تحت تاثیر سنت در شریعت اسلامی، همه از یک وحدت مبنایی و معنایی در نغمات و آواها بهره­ مند بوده و در این تاریخ طولانی، در اطوار مختلف زندگی فردی و اجتماعی از مجالس تا مراسم و از مواعظ تا مناقب و همه­ کارزارهای رزم و سوگ و کار و نهیب و سکوت و نشست و برخاست، حضوری مدام و راه­گشا داشته و نمادی از هنر و اخلاق و فکر و ذکر بوده است.
 
 
2-  موسيقي كردها در استان­های کردستان و کرمانشاه و موسیقی کردهای خراسان شمالی عنوان سخنرانی دکتر محمدعلی مرآتی در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی به مناسبت هفته پژوهش بود.
با رويكردى اتنوموزيكولوژى( موسيقي شناسي قومى) در موسيقي كرد، نخست به گستره و پراكندگى فرهنگى جغرافياي آن بايد پرداخت چرا كه كرد، در مجاورت فرهنگ هاى ديگر بسترى غنى با تاثيرات متقابل بوده است. حضور مستقل او در حوزه­ی بزرگ موسيقايي ايرانى-عربي-تركى  به عنوان مقام كردى يا كرد بيات گواه اين مسئله هست. نكته جالب­ تر اين­كه، اين فرهنگ كهن داراي كاراكترى با هويت فرهنگى تقريباً ثابت در شمال و جنوب و مركز كردستان  داراست كه عليرغم پراكندگى آن در كشورهاى متفاوت ( غرب و شمال ايران، عراق، سوريه ، تركيه ، ارمنستان) همچنان اين خصوصيت راتا به امروز حفظ دارد. كردان با چهار لهجه كلهرى (كرمانشاهى) سورانى (مركزى) گوراني (اورامانات بين ايران و عراق) و كرمانجى (كردان شمال خراسان و شمال عراق و تركيه و سوريه) بيشترين تنوع موسيقايي را در كنار ديگر اقوام ايرانى دارا مى ­باشد. از طرف ديگر تنوع آيينى - مذهبى (شيعه، اهل سنت، آيين يارسان، آيين ايزدى وصوفيان قادريه و نقشبندى) رويكردى غالب در اين تنوع كارگان­ هاى موسيقايى به وجود آورده است.
به عنوان مثال يارسان­ها در جنوب كردستان ايران با كارگان موسيقايى منحصر به فرد خود (قطعات كلام) از فواصل و ريتمى سخن مى ­گويند كه در بقيه­ مناطق ايران وجود نداشته و به همراه آوازهاى آكاپلا و باستانى همچون هوره، مور، سياه­چمانه، بيت و استران بسيار قديمى ­تر از فواصل دستگاه و مقام­ هاى حوزه­ی ايرانى - عربي- تركى هستند. اين كارگان ارزشمند با حضور خود بعد از انقلاب در ريتم و ملودي­ هاى موسيقي دستگاهى ايرانى (ريتم هاى ٧،٨ و به خصوص ده ضربي) و با حضور ساز دف از  كارگان موسيقي- آيينى قادريه، تحرك و تنوع فراوانى ايجاد كردند؛ به خصوص در اين دو دهه آلبومى بدون ساز دف يافت مى­ نشود.
در هر حال با بررسي فرهنگ و كاركرد موسيقى كرد، و نه فقط ماده موسيقايي آن، مى توان به حلقه­ هاي  پنهان شده  فرهنگى و ارزشمند ايران زمين تا اندازه­اي نزديك شد؛ البته اين امر شامل اكثر اقوام ايران خواهد بود اگرچه در مجال، بحث بر سر موسيقي كرد می­­باشد.
 

1397/11/16


نام و نام خانوادگی :
ایمیل :
* متن کامنت :
 

خانه چاپ ارسال به دوستان نسخه متنی کوچک کردن متن بزرگ کردن متن دانلود خروجی پی دی اف خروجی میکروسافت ورد
تعداد بازدید : 215
1/10 (تعداد آرا 1 نفر )